Wiskoza to włókno chemiczne sztuczne, wytwarzane z celulozy, które łączy właściwości włókien roślinnych i materiałów przemysłowych. Ceniona jest za miękkość, przewiewność i dobre właściwości chłonne, co czyni ją materiałem wszechstronnym w świecie mody. Jej wysoka higroskopijność i chłodny chwyt sprawiają, że sprawdza się w wielu stylizacjach, od letnich sukienek po zimowe kreacje. Jednak, aby cieszyć się jej zaletami, warto poznać tajniki prawidłowej pielęgnacji.
- Definicja wiskozy i jej charakterystyczne właściwości
- Zastosowanie wiskozy w modzie – od lata do zimy
- Porównanie wiskozy z bawełną, poliestrem i modem
- Pielęgnacja wiskozy – pranie, prasowanie i unikanie zagnieceń
- Mieszanki wiskozy – elastan, len, bawełna i inne włókna
- Wybór wiskozy na metry – na co zwrócić uwagę przy zakupie
Definicja wiskozy i jej charakterystyczne właściwości
Wiskoza to włókno chemiczne wytwarzane z celulozy. Powstaje jako włókno regenerowane, głównie z masy drzewnej, dzięki czemu klasyfikowana jest jako materiał na bazie celulozy roślinnej. Oznacza to, że łączy w sobie właściwości włókien pochodzenia roślinnego z cechami charakterystycznymi dla materiałów przemysłowych.
Wiskoza jest znana i lubiana przede wszystkim ze względu na swoje właściwości – jest miękka i przewiewna. Materiał ten charakteryzuje się również dobrą chłonnością, co wynika z jego wysokiej higroskopijności, czyli zdolności do pochłaniania i zatrzymywania wilgoci. Wyróżnia się też chłodnym chwytem.
Mimo wielu zalet, wiskoza to włókno celulozowe, które jest wrażliwe na pewne czynniki. Ma małą wytrzymałość, zwłaszcza w stanie mokrym, jest mocno gniotliwa i wrażliwa na temperaturę oraz tarcie. Z tego względu wymaga delikatniejszej pielęgnacji.
Zastosowanie wiskozy w modzie – od lata do zimy
Wiskoza jest niezwykle wszechstronnym materiałem, który znalazł zastosowanie w niemal całej modzie, niezależnie od pory roku czy rodzaju odzieży. Dzięki swoim właściwościom sprawdza się zarówno na ciepłe, jak i chłodne dni.
W ciepłych miesiącach wiskoza często wybierana jest do odzieży letniej, dzięki swojej przewiewności i temu, że jest chłodna w dotyku. W przypadku odzieży zimowej stosowane są cięższe tkaniny wiskozowe, które zapewniają odpowiednie ciepło.
Wiskoza wykorzystywana jest także w wielu innych kategoriach odzieży i produktów, co świadczy o jej niezwykłej adaptacyjności. Stosuje się ją między innymi w:
- odzieży sportowej o niskiej intensywności,
- bieliźnie, gdzie liczy się miękkość i zdolność do pochłaniania wilgoci,
- odzieży domowej, gdzie najważniejszy jest komfort,
- odzieży biurowej, by zapewnić elegancki wygląd,
- produkcji rajstop,
- produkcji golfów.
Materiał ten często pełni też funkcję podszewki w różnych elementach garderoby, takich jak marynarki czy płaszcze, dzięki swojej paroprzepuszczalności. Wiskoza znalazła zastosowanie również poza branżą odzieżową, będąc składnikiem takich produktów jak mokre chusteczki, płatki kosmetyczne czy ściereczki nawilżane. Można ją także przetwarzać na włókninę.
Porównanie wiskozy z bawełną, poliestrem i modem
Wiskoza, pierwotnie wymyślona jako tania alternatywa dla jedwabiu, ma wiele cech wspólnych z innymi popularnymi włóknami. Jej główne zalety, czyli wysoka higroskopijność i przewiewność, są podobne do naturalnej bawełny, która także słynie z dobrej chłonności i komfortu noszenia.
Różnice można jednak zauważyć, gdy porównamy wytrzymałość i odporność na zagniecenia. Klasyczna wiskoza jest mniej wytrzymała mechanicznie niż bawełna czy włókna syntetyczne. Ponadto łatwo się gniecie i wymaga prasowania. Z kolei poliester, będący syntetycznym włóknem, choć mniej oddychający niż włókna celulozowe, jest bardzo odporny na zagniecenia i mechanicznie wytrzymały.
Są jednak udoskonalone wersje wiskozy, które mają lepsze właściwości:
- Modal – to wzmocniona forma wiskozy, która jest bardziej wytrzymała i stabilna, a przy tym bardzo gładka i jedwabiście miękka,
- Lyocell – to włókno celulozowe, które łączy w sobie zalety miękkości wiskozy i bawełny, a do tego jego produkcja jest przyjazna dla środowiska,
- Cupro – to miedziowana wiskoza, która wyróżnia się jedwabistym chwytem i płynnym układaniem się materiału.
Modal jest szczególnie chwalony za to, że w porównaniu do tradycyjnej wiskozy jest wytrzymalszy.
Pielęgnacja wiskozy – pranie, prasowanie i unikanie zagnieceń
Pielęgnacja wiskozy wymaga szczególnej uwagi, jeśli chcemy zachować jej piękny wygląd i trwałość. Zadbaj o nią w następujący sposób:
- Pranie: Najlepiej prać ręcznie, używając chłodnej wody i delikatnego płynu, bez dodatku wybielaczy. Jeśli zdecydujesz się na pranie w pralce, pamiętaj o niskiej temperaturze (20-30°C) i umieść odzież w woreczku ochronnym. Unikaj intensywnego wirowania i wysokich temperatur, które mogą spowodować skurczenie się wiskozy. Nie mocz tkaniny zbyt długo i uważaj na silne tarcie – zarówno podczas prania, jak i noszenia.
- Suszenie: Susz wiskozę delikatnie i na płasko, bez naciągania, aby nie doszło do odkształceń. Im szybciej wyschnie, tym mniej zagnieceń powstanie. Unikaj suszenia na słońcu, które może spowodować blaknięcie kolorów i osłabienie włókien.
- Prasowanie: Prasuj na lewej stronie, aby nie dopuścić do świecenia materiału i powstawania plam. Ustaw żelazko na niską temperaturę. Prasowanie z parą wodną ułatwi wygładzanie zagnieceń. Przed rozpoczęciem szycia z wiskozy konieczna jest dekatyzacja, która minimalizuje ryzyko późniejszego skurczenia się gotowej odzieży. Do przechowywania ubrań z wiskozy najlepiej nadają się wieszaki, które pomagają zachować kształt odzieży, a szafa powinna być dobrze wentylowana.
Mieszanki wiskozy – elastan, len, bawełna i inne włókna
Wiskoza, choć ma wiele zalet, nie jest pozbawiona wad. Dlatego często łączy się ją z innymi włóknami, co pozwala na poprawę jej właściwości lub nadanie tkaninie zupełnie nowych cech. Tego rodzaju mieszanki mogą zwiększyć funkcjonalność materiału, łącząc zalety poszczególnych składników.
Istnieje kilka sposobów na zwiększenie wytrzymałości i komfortu użytkowania wiskozy:
- Dodanie bawełny poprawia wytrzymałość i komfort użytkowania,
- Połączenie wiskozy z poliestrem lub poliamidem zwiększa trwałość materiału; poliester dodatkowo poprawia odporność na gniecenie i ułatwia pielęgnację,
- Mieszanki wiskozy z lnem dają tkaninę chłodną i przewiewną, ale bardziej przyjemną w dotyku i mniej podatną na gniecenie niż czysty len,
- Elastan dodany w niewielkich ilościach (2-8%) znacząco zwiększa elastyczność i sprężystość wiskozy, poprawiając komfort ruchu i dopasowanie odzieży do ciała; dzięki temu odzież nie ulega trwałym odkształceniom,
- Warto wspomnieć, że wśród rodzajów wiskozy można spotkać się z określeniami takimi jak Modal czy Lyocell, które są ich bardziej wytrzymałymi i lepszymi wersjami; do wiskozy może być także dodawany akryl, który również poprawia jej charakterystykę.
Wybór wiskozy na metry – na co zwrócić uwagę przy zakupie
Wybierając wiskozę na metry, zwróć uwagę na kilka czynników, które pomogą Ci dopasować ją do zamierzanego projektu. Jednym z nich jest gramatura – od niej zależy, czy odzież będzie odpowiednia na lato czy zimę, jak będzie się układać i czy nie będzie prześwitywać. Przykładowo, lekka wiskoza o gramaturze 120-150 g/m² sprawdzi się w letniej sukience, ale na spodnie czy całoroczną sukienkę lepsza będzie wiskoza o większej gramaturze, np. 180-220 g/m². Ważna jest też szerokość belki tkaniny, która wpłynie na koszty projektu i zużycie materiału.
Kolejnym czynnikiem jest splot wiskozy – różne rodzaje splotów mają nieco inny wygląd i zachowanie, zarówno podczas szycia, jak i w trakcie użytkowania. Możesz spotkać się z:
- splotem twill, który nadaje wiskozie wygląd zbliżony do jedwabiu,
- satyną wiskozową, która jest bardzo gładka i błyszcząca,
- jerseyem, czyli elastyczną dzianiną, często łączoną z wiskozą dla większego komfortu,
- dzierżyną, czyli dzianiną elastyczną z wyraźnymi podłużnymi prążkami.
Wiskoza może mieć też różne domieszki, które modyfikują jej właściwości – domieszka elastanu zwiększa elastyczność i wygodę noszenia, a dodatek poliestru poprawia trwałość tkaniny i zmniejsza jej chłonność.
Warto pamiętać, że wiskoza jest tańszą alternatywą dla jedwabiu, który potrafi imitować nie tylko optycznie, ale i w dotyku. Ważnym plusem jest też apreturowanie antygniotliwe – czysta wiskoza może się mocno kurczyć i ulegać deformacji przy nieprawidłowym praniu. Przed zakupem większej ilości zawsze dobrze jest zamówić przynajmniej jedną próbkę wiskozy, dzięki czemu unikniesz rozczarowań i przekonasz się o jej właściwościach na własnej skórze.
